S → P → S′

Jak grać

• Siej. Nasiona się nie przechowują: większość ginie w ciągu roku. Zasiej je na wolnej ziemi albo wydaj na rozszerzenie, zanim przepadną.
• Czekaj. Rozeta zakwita po trzech albo czterech latach, zrzuca nasiona i umiera. To jedyny sposób, w jaki łan rośnie: S → P → S′, gdzie S′ jest zawsze dużo większe niż S.
• Rozszerzaj się. Zawsze brakuje ziemi, nie nasion. Nowa ziemia otwiera się w miarę, jak pozwala na to historia: najpierw wiatr, potem rzeki, ogrody, koleje i gospodarstwa.
• Wytrzymaj. Gdy łan jest pełny i nie można już nic kupić, lata mijają szybko. Ćwiczenie kończy się samo.

Notatki terenowe

• Te liczby pochodzą, gdzie to możliwe, z literatury: około 20 000 nasion na roślinę, cztery do pięciu roślin na metr kwadratowy, 8,8 procent zakopanych nasion żywych po roku (zob. Baldach i Bank nasion).
• Te daty pochodzą z historii rośliny: Kew w 1817, Shelford w 1828, program kiszonkowy w 1947 (zob. Faza lag i Barszcz Sosnowskiego).
• Łany zajmowane od około trzydziestu lat słabną, gdy ich gleba obraca się przeciwko nim (zob. Hipoteza uwolnienia od wrogów naturalnych).